ئەم وتارە بە شوێن دۆخ یان چۆنییەتی دەرکەوتنی چەمکی «منداڵ» و «منداڵی» لەناو دەقی نووسراوەیی و زارەکی کوردیدا دەگەڕێت. کاتێک باسی منداڵ و منداڵی دەکرێت، بابەتەکە لە دوو ڕوانگەوە دەکەوێتە بەر سەرنج؛ یەکەم، منداڵ وەک دیاردەیەکی بایەلۆژیی کە هەر لە سەرەتای ژینی مرۆڤەوە هەبووە و بە ڕەوتێکی گەشەی جەستەییدا تێپەڕیوە.
ئەم وتارە بە شوێن دۆخ یان چۆنییەتی دەرکەوتنی چەمکی «منداڵ» و «منداڵی» لەناو دەقی نووسراوەیی و زارەکی کوردیدا دەگەڕێت. کاتێک باسی منداڵ و منداڵی دەکرێت، بابەتەکە لە دوو ڕوانگەوە دەکەوێتە بەر سەرنج؛ یەکەم، منداڵ وەک دیاردەیەکی بایەلۆژیی کە هەر لە سەرەتای ژینی مرۆڤەوە هەبووە و بە ڕەوتێکی گەشەی جەستەییدا تێپەڕیوە. دووەم، منداڵ وەک چەمکێکی کۆمەڵایەتی کە لێرەدا دەبێتە دیاردەیەکی مێژوویی؛ واتە لە چاخێکی تایبەتی پێگەیشتنی کۆمەڵایەتی مرۆڤدا سەریهەڵداوە. پرسی سەرەکی ئەم وتارە ئەمەیە کە، ئایا دوو چەمکی منداڵ و منداڵی وەک دیاردەیەکی بایەلۆژی دەرکەوتوون یان وەک دیاردەیەکی کۆمەڵایەتی؟میتۆدی لێکدانەوەی وتارەکە «شیکاریی زمانی چەمکین»ی نێو دەقە بژاردەکانی ئەم توێژینەوەیە. بۆ ئەم مەبەستە توێژەر لەنێو کۆمەڵێک لە کۆنترین دەقە میژوویی و ئەدەبی(شێعری) و هەروەها فەرهەنگی زارەکی(بەیت و پەندی پێشینان) پەیجۆری بابەتەکەی کردووە و لەسەر دەیان نموونەی ناو دەقەکان شیکردنەوەی بۆ ئەم دوو چەمکە ئەنجام داوە. ئەنجامی توێژینەوەکە ڕوونی دەکاتەوە کە لە دەقی نووسراو و زارەکی کوردیدا منداڵ و منداڵی، زێدەتر وەک دیاردەیەکی بایەلۆژی دەردەکەون. دەتوانن دەقی سەرەکیی توێژینەوەکە لە سەر ماڵپەڕی توێژینگەی کوردستانناسیی زانکۆی کوردستان بخوێننەوە.